اكبر ترابى شهرضايى

345

آئين كيفرى اسلام (فارسى)

اذيّت مىكند ، چيست ؟ امام عليه السلام فرمود : چگونه ؟ گفت : با دشنام دادن به شما . امام عليه السلام فرمود : آيا درباره‌ى امير مؤمنان عليه السلام حرفى مىزند ؟ گفتم : بله ، به طور آشكار مىگويد . آن حضرت فرمود : به او كارى نداشته باش و متعرّضش نشو . صدر روايت دلالت دارد كسى كه به امير مؤمنان عليه السلام دشنام مىدهد ، خونش حلال است ؛ يعنى بايد كشته گردد . حال ، چگونه ذيل آن بر عدم تعرّض دلالت دارد ؟ بايد روايت را بر صورت ترس حمل كرد ، والّا صدر و ذيل آن تنافى پيدا مىكند . « 1 » 2 - وعنه ، عن أحمد ، عن عليّ بن الحكم ، عن ربيع بن محمّد ، عن عبداللَّه بن سليمان العامري ، قال : قلت : لأبي عبداللَّه عليه السلام : أيّ شيء تقول في رجل سمعته يشتم عليّاً ويبرء منه ؟ قال : فقال لي : واللَّه هو حلال الدّم ، و ما ألف منهم برجل منكم ، دعه . « 2 » فقه الحديث : سند اين روايت معتبر نيست . عبداللَّه بن سليمان عامرى از امام صادق عليه السلام پرسيد : درباره‌ى مردى كه شنيدم به امير مؤمنان عليه السلام دشنام مىدهد و از او برائت مىجويد ، چه مىگوييد ؟ امام عليه السلام فرمود : واللَّه خونش مباح است ؛ آنان با شما الفت پيدا نمىكنند . ايشان را رها كنيد و با آنان طرح دوستى و آشنايى نريزيد . « 3 » 3 - محمّد بن عمر الكشّي في ( كتاب الرجال ) عن محمّد بن قولويه ، عن سعد بن عبداللَّه ، عن محمّد بن عبداللَّه المسمعي ، عن عليّ بن حديد ، قال :

--> ( 1 ) . حضرت آيت‌اللَّه فاضل لنكرانى در كتاب تفصيل‌الشريعة در ذيل روايت ، كلام مرحوم مجلسى از مرآت العقول را آورده مىنويسد : « له في علي نصيب » سه احتمال دارد : الف : آيا او ولايت على را پذيرفته و به امامت او معتقد است ؟ راوى امام را تصديق كرد . حضرت فرمود ، متعرضش نشو ، يعنى به خاطر اظهار ولايت امير مؤمنان عليه السلام . و اين عذر ظاهرى آوردن است تا راوى مرتكب قتل نگردد و سبب پيدايش فتنه و خونريزى نشود ؛ هرچند ريختن خونش حلال بوده است . مگر آن كه بگوييم اين فرد منكر امامت بوده ، ولى سبّ و شتم نمىكرده است . در اين صورت خونش مباح نبوده است تا امام اجازه‌ى كشتن بدهد . ب : استفهام انكارى باشد ؛ يعنى كسى كه ما را دشنام مىدهد ، چگونه در على عليه السلام بهره و نصيب دارد ؟ و سائل نيز امام را تصديق كرده است . ج : احتمال مىرود كه ضمير « له في عليّ نصيب » راجع به ذكر سوء باشد ، يعنى آيا به امير مؤمنان عليه السلام نيز دشنام مىدهد ؟ برخى گفته‌اند « نصيب » تصحيف « نصب » بدون « ياء » مىباشد . ( تفصيل الشريعة ، كتاب الحدود ، ص 407 . ) ( 2 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 462 ، باب 27 از ابواب حدّ قذف ، ح 2 . ( 3 ) . ظاهراً معناى جمله « ما ألف منهم برجل منكم دعه » مطلبى باشد كه مرحوم مجلسى در مرآت العقول فرموده است ؛ يعنى هزار نفر از مخالفان شما ارزش يك نفر از شما را ندارند ؛ اگر او را بكشى تو را به قصاص او مىكشند . او را رها كن و خود را به مخاطره نينداز .